του Κώστα Γ. Σαχινίδη, δρα Κοινωνιολογίας

(* Ομιλία που έγινε στις 17-7-2010, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων των εγκαινίων του Αγροτικού-Εθνογραφικού Μουσείου Αραδοσιβίων)

Το ΑΓΡΟΤΙΚΟ-ΕΘΝΟΓΡΑΦΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΡΑΔΟΣΙΒΙΩΝ ΕΛΑΣΣΟΝΟΣ ιδρύθηκε, το 1995, ως μη κερδοσκοπικό σωματείο, από μια ομάδα φιλόδοξων Αραδοσιβιανών, με έδρα τα δημοτικά διαμερίσματα της Γαλανόβρυσης και του Στεφανόβουνου Ελασσόνας, που παλαιότερα ονομάζονταν Αραδοσίβια.

Ο κύριος σκοπός του ιδρύματος ήταν και είναι η διάσωση και διατήρηση των λαογραφικών και εθνογραφικών στοιχείων του Αγροτικού Πολιτισμού καθώς και η καταγραφή, μελέτη και προβολή του παραδοσιακού πολιτιστικού υλικού και των εθιμικών μορφών ζωής. Επιπλέον, το Μουσείο έχει έναν πολιτιστικό επιμορφωτικό χαρακτήρα και ταυτόχρονα σηματοδοτεί ένα άλλο είδος οικονομικής ανάπτυξης, την τουριστική ανάπτυξη, η οποία, μέχρι σήμερα, δεν σημειώθηκε, σχεδόν καθόλου, στην περιοχή Ελασσόνας, παρά το γεγονός ότι ολόκληρη η περιοχή βρίσκεται υπό την σκιά του παγκοσμίως γνωστού μυθικού βουνού του Ολύμπου.
Για την εκπλήρωση των πιο πάνω σκοπών, το Μουσείο έχει αναπτύξει πολλές και ποικίλες δράσεις, οι οποίες είναι:

> Δημιούργησε μια μεγάλη λαογραφική Συλλογή που αποτελείται από 2.500 μουσειακά αντικείμενα, τα οποία παραχώρησαν δωρεάν πολλοί κάτοικοι των δύο χωριών, της Ελασσόνας και της ευρύτερης περιοχής της καθώς και άλλων περιοχών της Ελλάδας.

> Με έντονες προσπάθειες, διαβήματα και παρεμβάσεις σε διάφορες δημόσιες αρχές και υπηρεσίες, που είχαν διάρκεια δύο χρόνων, το 1997, εξασφαλίστηκε ο οικοπεδικός χώρος είκοσι (20) στρεμμάτων για τις ανάγκες των κτηριακών εγκαταστάσεων του Μουσείου, που βρίσκεται, στους πρόποδες του ορεινού όγκου «Τσιάρα», έναντι του Ολύμπου.

> Με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου, το 1997, έγινε ανάθεση της μελέτης του πρώτου παραδοσιακού σπιτιού στον Πολιτικό Μηχανικό κ. Χρήστο Βάρσο, ο οποίος ανταποκρίθηκε, ευγενώς, και λίγο αργότερα, εξασφαλίστηκε και η σχετική άδεια οικοδόμησης από την Πολεοδομία, με τη συνδρομή και του Δήμου Ελασσόνας.

> Το 1999, το Σωματείο προχώρησε, στη θεμελίωση του πρώτου παραδοσιακού σπιτιού, με δικές του δαπάνες και με πόρους, που προήλθαν από τα έσοδα διαφόρων εκδηλώσεών του, όπως ήταν η αναβίωση του εθίμου «Λουκατσάρια» (1997-2001) και οι ερανικές προσφορές των κατοίκων. Μάλιστα, στις 21 Φεβρουαρίου του 1999 πραγματοποιήθηκε και το παραδοσιακό έθιμο της θεμελίωσης του σπιτιού με όλες τις λατρευτικές και άλλες εθιμικές εκδηλώσεις.

> Στη συνέχεια το έργο της ολοκλήρωσης του κτηρίου ανέλαβε ο καποδιστριακός Δήμος Ελασσόνας και, αφού, με ενέργειες του τότε δημάρχου κ. Χρήστου Καραγιάννη, το έργο εντάχθηκε, διαδοχικά, στο Πρόγραμμα Χρηματοδότησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης «ΕΠΤΑ» (το 2002) και αργότερα στο Πρόγραμμα του Γ΄ Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης (το 2006), χωρίς, όμως, να ολοκληρωθούν οι εργασίες του, παρά τις διαδοχικές αναθέσεις του σε τρεις εργολαβικές εταιρίες, οι οποίες προκάλεσαν και μακροχρόνιες δικαστικές περιπέτειες.

Τελικά, η κατασκευή του έργου ολοκληρώθηκε το 2009, με ενέργειες του νυν Δημάρχου κ. Γεωργίου Πασχόπουλου, από την εργολαβική επιχείρηση της Ευαγγελής Χαλκίδου και στις 22 Ιουλίου του ιδίου έτους πραγματοποιήθηκε το παραδοσιακό έθιμο της σκεπής.

Κατά τη διάρκεια του 2010, με πρωτοβουλίες του Δημάρχου, έγιναν ορισμένες μικροβελτιώσεις των διαφόρων κακοτεχνιών και κτηριακών ελλείψεων, αν και παραμένουν και άλλες βασικές εκκρεμότητες, ενώ, παράλληλα, έγινε και η μεταφορά των μουσειακών αντικειμένων στο κτήριο του Μουσείου. Ταυτόχρονα, έγινε συντήρηση και τοποθέτησή των μουσειακών αντικειμένων, με πολυήμερη εθελοντική εργασία πολλών γυναικών των Αραδοσιβίων, με πρωτεργάτρια την κ. Νίκη Σερσέμη-Κυριακίδου. Στην περίπτωση αυτή, λειτούργησαν όλοι οι κοινωνικοί μηχανισμοί με τους αξιακούς κανόνες μιας μικρής κοινωνίας, όπως αναφέρει στα βιβλία του και ο καθηγητής κ. Βασίλης Φίλιας, ο οποίος, και στο παρελθόν, τίμησε, με την παρουσία του, πολλές από τις εκδηλώσεις του Μουσείου. Βέβαια, οι κανόνες της κοινωνικής συμμετοχής, εδώ, αφορούν, πιο πολύ, στις γυναίκες των χωριών, ενώ στους άνδρες παρατηρήθηκε ένας δισταγμός και μια επιφυλακτικότητα, η οποία, πολύ συχνά, τους αποστασιοποιεί από τα κοινωνικά-πολιτιστικά δρώμενα.
Βέβαια η έκθεση του Μουσείου, έχει πολλές ελλείψεις, ακόμη, αλλά χρόνο με το χρόνο, συνεχώς, θα βελτιώνεται.

Επίσης το κτήριο αυτό καλύπτει ένα μέρος, μόνο, των συνολικών κτηριακών αναγκών του Μουσείου, για την ολοκλήρωση των στόχων του και γι’ αυτό χρειάζεται να γίνει η συμπλήρωσή του με την οικοδόμηση του Γεωργικού και του Κτηνοτροφικού Τμήματος, όπου θα στεγασθεί ολόκληρος ο αγροτικός εργαλειακός και κτηνοτροφικός εξοπλισμός. Ακόμη χρειάζεται να κατασκευασθούν και ορισμένα άλλα μικροκτίσματα καθώς και ένα ανοικτό θέατρο εκδηλώσεων, το οποίο θα ονομάζεται Ολυμπιείο Θέατρο Αραδοσιβίων επειδή η προοπτική του θα έχει θέα τον Όλυμπο. Για την πραγματοποίηση των στόχων αυτών, γίνονται ενέργειες να ενταχθούν όλα αυτά τα έργα σε διάφορα Προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ώστε να αξιοποιηθεί, κατάλληλα και πλήρως ο πλούτος του τοπικού αγροτικού Πολιτισμού, που είναι ήδη συγκεντρωμένος, αλλά και για να αποτελέσει ένα μοχλό πολιτιστικής και οικονομικής ανάπτυξης της προβληματικής περιοχής της Ελασσόνας, όπως προαναφέρεται.

Ταυτόχρονα, όμως, το Αγροτικό Εθνογραφικό Μουσείο Αραδοσιβίων Ελασσόνας, από την ίδρυσή του μέχρι σήμερα, έχει καθιερώσει έναν κορυφαίο πολιτιστικό θεσμό, με διεθνείς προεκτάσεις και εμβέλεια. Πρόκειται για το ΔΙΕΘΝΕΣ ΜΟΥΣΙΚΟ-ΧΟΡΕΥΤΙΚΟ ΠΑΝΗΓΥΡΙ «ΑΡΑΔΟΣΙΒΙΑ», το οποίο, κάθε χρόνο, επι 16 χρόνια, φιλοξενεί διάφορα ελληνικά και ξένα συγκροτήματα υψίστου καλλιτεχνικού επιπέδου (όπως αναφέρεται και σε άλλη στήλη του περιοδικού). Το κύριο χαρακτηριστικό των εκδηλώσεων αυτών είναι η συμμετοχή και συνεργασία πολλών καλλιτεχνών και Επιστημόνων καθώς και πολλών ελληνικών και ξένων Πολιτιστικών Φορέων και συγκροτημάτων, που προέρχονται από την Ελλάδα και από διάφορες άλλες χώρες του κόσμου.

Γενικότερα το ΑΓΡΟΤΙΚΟ-ΕΘΝΟΓΡΑΦΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΡΑΔΟΣΙΒΙΩΝ, με το δημιουργικό του έργο και με όλες τις δραστηριότητές του και την έντονη πολιτιστική του παρέμβαση, έχει ως βασικό του στόχο την προαγωγή του Λαϊκού Πολιτισμού και συγχρόνως επιδιώκει να ανακουφίζει και να ψυχαγωγεί τους αγρότες της ΘΕΣΣΑΛΙΚΗΣ ΓΗΣ καθώς και όλους τους φίλους του Αγροτικού Πολιτισμού.

Περιοδικό «Χοροστάσι» – Τεύχος 32
http://www.sachinides.com/Xorostasi_32.pdf

 

 

 

Advertisements